ملیت :  ایرانی   -  قرن : 5 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
(وف 507 ق)، ادیب، شاعر، نسب شناس و محدث شیعى. در بعضى كتب شهرت او را كوفنى نوشته‏اند. در كوفن، دهى میان ابیورد و نسا، متولد شد. به بغداد رفت و به خدمت مؤید الملك بن نظام الملك درآمد. و به درخواست او عمیدالدوله را هجو كرد و عمیدالدوله شكایت به نزد خلیفه برد كه ابیوردى شعر در هجاى خلیفه عباسى و مدح خلیفه فاطمى مصر سروده است. خلیفه خون او را مباح كرد. ابیوردى به همدان گریخت و نسبت مجعول منسوب به معاویة بن محمد بن عثمان را براى خود ساخت. وى پس از فرار از بغداد، مدتها در اصفهان به پریشانى زیست، و از رهگذر تعلیم فرزندان زین الملك برسق گذران زندگى مى‏كرد، ولى بعد به دربار سلطان محمد سلجوقى راه یافت و سلطان او را مشرف مملكت خود كرد. گویند بعد از قاضى ابویوسف اسفراین متصدى دارالكتب نظامیه‏ى بغداد شد. و در اصفهان مسموم شد و از دنیا رفت. ابیوردى از اسماعیل بن مسعده‏ى جرجانى، عبدالوهاب بن محمد بن الشهید و ابوبكر بن خلف شیرازى حدیث شنید و از ابومحمد حسن بن احمد سمرقندى و عبدالقاهر جرجانى، روایت كرد. محمد بن طاهر مقدسى در كتاب «انساب» خویش از ابیوردى بسیار روایت كرده است. از آثار وى: «قبسة العجلان فى نسب آل ابى‏سفیان»؛ «المجتبى من المجتنى»؛ «المختلف و المؤتلف»؛ «طبقات العلم»؛ «تعلة المشتاق»؛ «كوكب المتأمل»؛ «كتاب فى انساب»؛ «الدرة الثمینة»؛ «تاریخ ابیورد و نسا». وى صاحب «دیوان» شعرى است در سه بخش: «عراقیات»، «نجدیات» و «جدیات». او را در مرثیه امام حسین (ع) قصیده‏اى است.